Header Ads

Η πορεία του Ορειβατικού Συλλόγου Ιωαννίνων την Κυριακή 22 Δεκεμβρίου

Ο Δρόμος των Γεφυριών

Δίλοφο - Κήποι - Κουκούλι - Βίτσα (Α Κατηγορία)
Ώρες πορείας: 6
Αρχηγός: Μπίνας Δημήτριος
Αναχώρηση: 7:30πμ από την έξοδο του πάρκινγκ της κεντρικής πλατείας
 
 Εάν οι καιρικές συνθήκες είναι δυσμενείς, το βαθμό δυσκολίας αυξάνεται και η διαδρομή θα επανεκτιμηθεί επί τόπου. Εξοπλισμός: ορειβατικό μποτάκι, ζευγάρι μπατόν, ατομικό φαρμακείο, αντιανεμικό-αδιάβροχο, γυαλιά ηλίου. Ρουχισμός κατάλληλος για την εποχή και δεύτερη αλλαγή των ρούχων. Δηλώσεις συμμετοχής καθημερινά στα γραφεία του Συλλόγου 7-9 το απόγευμα. Περισσότερες πληροφορίες στο τηλ. 26510 22138 & 26511 81068

Δίλοφο – Κήποι – Κουκούλι – Βίτσα
(Ο δρόμος των γεφυριών)

Μια διαδρομή σε μονοπάτια πολιτιστικής κληρονομιάς, που ένωναν χωριά και μετέφεραν πλούτο και πολιτισμό είναι η πορεία της Κυριακής. Κατάλληλη και για αρχάριους συνολικού μήκους 12km και υψομετρικής διαφοράς 660μ. Η εκκίνηση γίνεται από το χωριό Δίλοφο που βρίσκεται σε υψόμετρο 880μ. Μέχρι το 1920 το όνομα του ήταν Σωπετσέλι η Σο(μ)ποτσέλι, το οποίο στα Σλάβικα σημαίνει τόπος με πολλά νερά. Παίρνουμε το κατηφορικό μονοπάτι και μετά από 1,5Km φτάνουμε στο γεφύρι του καπετάν Αρκούδα. Πρόκειται για ένα μονότοξο κτίσμα με ύψος περίπου 3,5 μέτρων, μήκος που φτάνει σχεδόν τα 9 μέτρα, ενώ στις πλευρές του καταστρώματος του φέρει αραιές ακίδες. Συνεχίζουμε το μονοπάτι και μετά από 2,5Km καταλήγουμε στο γεφύρι του Πλακίδα ή Καλογερικό. Πρόκειται για ένα τρίτοξο πέτρινο γεφύρι, με μήκος περίπου 55 μέτρων και πλάτος καταστρώματος μεγαλύτερο των 3 μέτρων, ενώ στα πλάγια αντί για στηθαίο φέρει αραιές αρκάδες. Είναι ένα από τα γνωστότερα πέτρινα γεφύρια του Ζαγορίου, ένα θαυμάσιο δείγμα της υψηλής λαϊκής τεχνικής και αισθητικής της τότε εποχής. Η επόμενη στάση μας είναι στο γεφύρι του Μύλου, βρίσκεται νοτιοανατολικά του χωριού Κήποι (παλιά ονομασία Μπάγια) πάνω στο Μπαγιώτικο ρέμα, πριν συναντήσει τον Βίκο ποταμό. Λίγο πριν βγούμε στην άσφαλτο που μετά από 1Km θα μας κατευθύνει στο χωριό Κήπους, θα συναντήσουμε το γεφύρι του Πετσιώνη. Το χωριό Κήποι βρίσκεται στο μέσω της διαδρομής μας, χτισμένο σε υψόμετρο 800μ., που πήρε το όνομά του από τους κήπους με τα οπωροφόρα και τα λουλούδια των παραδοσιακών σπιτιών. Για το πότισμά τους φροντίζει o Μπαγιώτικος (παραπόταμος του Βίκου), που περνάει μέσα από το χωριό. Αφήνοντας την άσφαλτο και παίρνοντας το ανηφορικό μονοπάτι για το χωρίο Κουκούλι συναντάμε το γεφύρι Κοντοδήμου ή Λαζαρίδη το οποίο σηματοδοτεί και το τέλος της χαράδρας “Βικάκι”. Το Κουκούλι βρίσκεται σε υψόμετρο 870μ. Συγκροτήθηκε σαν οικισμός πριν από το 1430 μ.Χ. και είναι κτισμένο με ξεχωριστή παραδοσιακή αρχιτεκτονική.
Πήρε το όνομα από τις πολύ μεγάλες πέτρες ( = κουκούλες, λατ. Cuculla = καλύπτρα) που υπάρχουν στην περιοχή , η από την σηροτροφία που ίσως ασχολήθηκαν παλιά οι κάτοικοί του. Από τη σκάλα Κουκουλίου θα κατέβουμε στον Βοϊδομάτη όπου και θα συναντήσουμε το τελευταίο γεφύρι της διαδρομής, το γεφύρι του Μίσσιου. Από την πέτρινη καμάρα του θα έχετε την ευκαιρία να θαυμάσετε τη μαγευτική θέα προς το φαράγγι του Βίκου και να αισθανθείτε για λίγο τη γαλήνη και την υπεροχή της φύσης, πριν ξαναπάρουμε την ανηφορική σκάλα της Βίτσας που θα μας οδηγήσει και στο τέλος της διαδρομής στο χωριό Βίτσα που βρίσκεται σε υψόμετρο 955μ.

Το γεφύρι του Καπετάν Αρκούδα
Κτίστηκε το 1806 με χορηγία 40 Ναπολαιόντιων νομισμάτων, του Εβραίου Ιωαννίτη Σολομών Ματσίλη, που στο σημείο εκείνο κατά τη διάρκεια μιας κακοκαιρίας, είχε κινδυνέψει να χάσει τη ζωή του. Γι’ αυτό και το γεφύρι παλιότερα λέγονταν και «γεφύρι του Εβραίου». Ήταν επίσης γνωστό και με μια άλλη ονομασία, ως «γεφύρι του Λάβδα».
Την τρίτη ονομασία του, ως «γεφύρι του Καπετάν Αρκούδα» την πήρε από τον Σαμαρινιώτη οπλαρχηγό Γιώργο Αρκούδα, που στις 6 Αυγούστου 1906 δολοφονήθηκε στη περιοχή, από τις Οθωμανικές αρχές. Σε ανάμνηση αυτού του ιστορικού γεγονότος, οι κάτοικοι της περιοχής έδωσαν το όνομα του ήρωα Καπετάνιου στο γεφύρι, ονομασία που από τις αρχές του 20ου αιώνα επικράτησε των προηγουμένων.

Το Καλογερικό γεφύρι ή γεφύρι του Πλακίδα
Κτίστηκε το 1814 και κόστισε 20.000 γρόσια τα οποία χορήγησε ο τότε Ηγούμενος της Μονής του Προφήτη Ηλία Βίτσας, Σεραφείμ.
Το μοναστήρι του Προφήτη Ηλία διατηρούσε στο σημείο αυτό υδρόμυλο μαζί με νεροτριβή και η κατασκευή του γεφυριού έγινε για να αντικαταστήσει το παλιότερο γεφύρι, ώστε να κάνει το πέρασμα πιο ασφαλές. Το παλιό γεφύρι ήταν ξύλινο και είχε κατασκευαστεί στα μέσα του 18ου αιώνα από τον Νεγαδιώτη Ζώτο Ρούσση, που δαπάνησε για τον σκοπό αυτό 8.000 γρόσια. Το καλογερικό γεφύρι που το αντικατέστησε, συντηρήθηκε και από τους Κουκουλιώτες αδελφούς Αλέξανδρο και Αντρέα Πλακίδα το 1866 (ή το 1863) και από τότε φέρει και το όνομα τους. Το 1912 ο Ευγένιος Πλακίδας συντήρησε και αυτός το γεφύρι χτίζοντας εκεί και μια βρύση.

Το πέτρινο γεφύρι του Μύλου
Χτίσθηκε το 1748 και εξυπηρετούσε την επικοινωνία του χωριού με τα Γιάννενα αλλά και την μετάβαση των κατοίκων στους κήπους, που είχαν στην απέναντι όχθη και τους οποίους καλλιεργούσαν. Δίπλα από το γεφύρι βρίσκεται ο εκκλησιαστικός νερόμυλος στον οποίο και οφείλει το όνομά του. Ο νερόμυλος αυτός έχει ανακαινισθεί τώρα τελευταία αλλά δυστυχώς δεν βρίσκεται σε λειτουργία. Το γεφύρι έχει δύο καμάρες και μία μικρότερη ψευτοκαμάρα ενώ στο κέντρο του υπάρχει εντοιχισμένη μία μαύρη πέτρα στην οποία αναγράφεται η λέξη «βουστροφηδόν» που σημαίνει «σύμφωνα με την κίνηση των βοδιών όταν οργώνουν».

Το γεφύρι του Πετσιώνη
Βρίσκεται ανατολικά των Κήπων, στο Μπαγιώτικο ρέμα. Ο Ι.Λαμπρίδης αναφέρει ότι το κατασκεύασε το 1830 ο Θεόδωρος Πετσιώνης από το Δίλοφο, ο οποίος διέθεσε στην κοινότητα των Κήπων και 1200 γρόσια για την ετήσια επισκευή του. Εξυπηρετούσε όσους ήθελαν να μετακινηθούν από τους Νεγάδες και τους Φραγγάδες προς το Δίλοφο και τα Γιάννενα αλλά και όσους ήθελαν να πάνε στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις της περιοχής.
Το μεγάλο αυτό γεφύρι είναι μονότοξο, με ένα ανακουφιστικό τόξο στην νότια πλευρά του. Έχει στηθαία από μακρόστενους, διαδοχικούς αρκάδες που στεφανώνουν την μεγάλη του καμάρα. Έχει κηρυχτεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Το γεφύρι περιβάλλεται από την πυκνή και οργιώδη βλάστηση του ρέματος, με τα ψηλά δένδρα να το κρύβουν παρά το εντυπωσιακό μέγεθός του. Το συναντάμε σε απόσταση 850 μέτρων έξω από τους Κήπους προς Νεγάδες στα δεξιά του δρόμου, όπου ένας μικρός χωματόδομος 100 μέτρων, μας οδηγεί σε αυτό.

Γέφυρα Κοντοδήμου ή Λαζαρίδη
Το γεφύρι αυτό βρίσκεται στη χαράδρα του Μικρού Βίκου και χτίστηκε το 1753 από τον Τόλη Κοντοδήμο από τον οποίο πήρε και το όνομά του. Είναι γνωστό και ως γεφύρι Λαζαρίδη από το
δάσκαλο Κώστα Λαζαρίδη που κατάγεται από το Κουκούλι. Είναι κοντά στο χωριό Κήποι στο Κεντρικό Ζαγόρι και ενώνει τους Κήπους με το Κουκούλι. Μπορείτε να φτάσετε στο μονότοξο
αυτό γεφύρι από ένα χτιστό μονοπάτι, το οποίο
καταλήγει σε ένα γραφικό καλντερίμι καθώς πλησιάζετε στο χωριό Κουκούλι.

Γέφυρα Μίσιου
Πρόκειται για ένα πανέμορφο μονότοξο γεφύρι που χτίστηκε το 1748 από τον Αλέξη Μίσιο. Θα το συναντήσετε πάνω στο παλιό καλντερίμι της Σκάλας Βίτσας, το μονοπάτι που ενώνει τα χωριά
Βίτσα και Κουκούλι του Κεντρικού Ζαγορίου.

Σκάλα Βίτσας
Η Σκάλα κατασκευάστηκε από την ευεργέτιδα Αγγελική Παπάζογλου το έτος 1868. Χρησιμοποιήθηκε πολύ επί ένα αιώνα γιατί ήταν ο δρόμος που ένωνε τα χωριά που βρίσκονταν από τη μία πλευρά της Χαράδρας με τα άλλα απέναντι. Είναι δρόμος λιθόστρωτος, απαράμιλλης αρχιτεκτονικής που δένει με την αγριότητα του τοπίου. Η "Σκάλα της κυρ Αλέξαινας" η αλλιώς η "Σκάλα στο ποτάμι" είναι ένα γνήσιο παραδοσιακό μονοπάτι με το μεγαλύτερο τμήμα του να είναι πλακόστρωτο. Το τμήμα του κοντά στη Βίτσα είναι καινούργια κατασκευή, ενώ περνάει το ποτάμι του Βίκου από το πέτρινο γεφύρι του Μίσιου. Η σκάλα αυτή της κυρ΄Αλέξαινας αποτελούσε το βασικό οδικό άξονα από τα μεσαιωνικά χρόνια έως το Β παγκόσμιο πόλεμο για τα χωριά του Ζαγορίου και του ταξιδεμένους Ζαγορίσιους, στο πολυθρύλητο ταξίδι τους από και προς τα ξένα. Μεγάλο τμήμα του μονοπατιού σκεπάζεται από αιωνόβια δέντρα της περιοχής ενώ η θέα της Χαράδρας του Βίκου από το παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου είναι μοναδική.